Jak rozmawiać o uchodźcach w Polsce?

W ostatnich tygodniach jesteśmy świadkami bezprecedensowego kryzysu migracyjnego. Do Europy przybywają migranci i uchodźcy z regionów objętych konfliktami zbrojnymi na Bliskim Wschodnie i w Afryce (w tym Syryjczycy i Erytrejczycy).

Ta sytuacja, oraz perspektywa przyjęcia części z uciekinierów w Polsce, jest w naszym kraju szeroko dyskutowana. W tej debacie bierzemy udział wszyscy – jako dyskutanci lub słuchacze. Pojawia się w niej wiele rzeczowych analiz i merytorycznych argumentów,  obecne są w niej również uproszczenia i manipulacje. W wielu z nas obecna sytuacja wywołuje duże emocje i powoduje skrajnie różne reakcje – od strachu i oburzenie po empatię i chęć zaangażowania w niesienie pomocy.

W Centrum Edukacji Obywatelskiej jesteśmy przekonani, że polskie szkoły powinny podjąć próbę włączenia młodych ludzi ludzie w tę debatę  poprzez:

  • wyjaśnienie młodzieży przyczyn i konsekwencji obecnej sytuacji,
  • zachęcenie do sformułowania przez uczniów i uczennice własnej opinii w tej sprawie w oparciu o wyznawane wartości,
  • ułatwienie młodym ludziom podjęcia odpowiedzialnych decyzji obywatelskich związanych z obecnym kryzysem.

Zdajemy sobie sprawę, że wyjaśnienie tych skomplikowanych kwestii i stworzenie młodzieży bezpiecznej przestrzeni do dyskutowania o migracjach i uchodźctwie jest wyzwaniem. Naszą intencją jest udzielenie wsparcia nauczycielkom i nauczycielom, którzy czują taką potrzebę.

Dlatego jako CEO rozpoczynamy pracę nad scenariuszami, które ułatwią prowadzenie zajęć i debat na temat migracji, wskazówkami metodycznymi, które podpowiedzą, jak reagować w trudnych sytuacjach oraz materiałami edukacyjnymi, które w sposób rzetelny przedstawią obecną sytuację.

Poniżej zamieściliśmy wybrane z istniejących już materiałów CEO dotyczących migracji, uchodźctwa i wielokulturowości. Już teraz zachęcamy do ich wykorzystania. W kolejnych dniach będziemy opracowywali i publikowali kolejne opracowania dotyczące już bezpośrednio obecnego kryzysu.


MATERIAŁY EDUKACYJNE - TEKSTY

Tekst „Migracje na świecie” autorstwa Kingi Białek (2009)

Pracujemy nad aktualizacją tekstu i danych liczbowych w nim prezentowanych. Nowa wersja zostanie opublikowana w najbliższych dniach.

Prezentacja dotycząca migracji z kursu internetowego „Edukacja z klasą”

Pracujemy nad aktualizacją prezentacji i danych liczbowych w nim prezentowanych. Nowa wersja zostanie opublikowana w najbliższych dniach.

 

Tekst „Mowa nienawiści wobec muzułmanów i muzułmanek” autorstwa Elżbiety Krawczyk i Arkadiusza Tomaszewskiego


SCENARIUSZE ZAJĘĆ I ĆWICZEŃ

Scenariusz zajęć „Dlaczego Bassem mieszka teraz w Libanie?” przeznaczony na lekcję wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum

Podczas lekcji uczniowie i uczennice zapoznają się z terminem uchodźctwa i dowiadują się, jak wygląda sytuacja uchodźców i uchodźczyń z Syrii. Sylwetki osób, które znalazły schronienie w Libanie, Jordanii, Iraku oraz Grecji, pomagają zrozumieć, z jakimi problemami mierzą się ci ludzie i nadają ludzką twarz temu globalnemu wyzwaniu.

 

Ćwiczenie „Imigranci w Polsce” z publikacji „Cały świat w klasie” przeznaczone w szczególności na lekcje wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum

Ćwiczenie to pokazuje sytuację imigrantów w Polsce na przykładzie doświadczeń obywateli Wietnamu, Chin, Ukrainy i Nigerii. Uczennice i uczniowie poznają historie czterech osób i na ich podstawie określają przyczyny migracji oraz dowiadują się, z jakimi problemami mogą zetknąć się cudzoziemcy mieszkający w Polsce.

 

Scenariusz zajęć „Mehmet znalazł w Polsce nowy dom" z publikacji „Edukacja globalna na zajęciach języka polskiego" przeznaczony na lekcję języka polskiego w gimnazjum

Scenariusz, którego założeniem jest kształtowanie u młodzieży poczucia empatii i solidarności z uchodźcami i uchodźczyniami. Podczas pierwszej lekcji uczennice i uczniowie zapoznają się z zagadnieniem migracji i uchodźstwa, poznając autentyczne historie. Druga lekcja poświęcona jest formie listu oficjalnego – młodzież zapoznaje się z działalnością organizacji Amnesty International i pisze list oficjalny na temat praw człowieka w kontekście uchodźstwa.

 

 

Scenariusz zajęć „Uciekać czy nie uciekać, oto jest pytanie" z publikacji „Edukacja globalna na zajęciach języka angielskiego" przeznaczony na lekcję języka angielskiego w gimnazjum 

Podczas zajęć uczniowie i uczennice dowiadują się, jakie są rodzaje i przyczyny uchodźctwa, kim są uchodźcy i uchodźczynie oraz jak wygląda ich życie. Scenariusz wykorzystuje różnorodne materiały stymulujące oraz aktywne metody pracy.

 

Scenariusz zajęć „Rugi pruskie (polityka germanizacyjna)” z publikacji „Edukacja globalna na zajęciach historii" przeznaczony na lekcję historii w gimnazjum

Ćwiczenie pozwoli na zapoznanie się z problematyką przymusowego wysiedlania. Dzięki zaangażowaniu różnych zmysłów uczennice i uczniowie będą mogli wyobrazić sobie, jak się czuły i co przeżywały osoby wysiedlane. Obrazy przedstawiające rugi pruskie zestawiono ze zdjęciem uchodźców i uchodźczyń uciekających z Ruandy w związku z konfliktem pomiędzy ludnością Hutu a Tutsi.

 

Scenariusz zajęć „Wielka Emigracja po powstaniu listopadowym a migracje we współczesnym świecie” z publikacji „Edukacja globalna na zajęciach historii" przeznaczony na lekcję historii w gimnazjum

Młodzież zapozna się ze skutkami powstania listopadowego w postaci wielkiej fali uchodźców i uchodźczyń. Zrozumie znaczenie terminów emigracja i uchodźstwo oraz uświadomi sobie ponadczasowość tych zjawisk. Ponadto, uczniowie i uczennice będą doskonalić umiejętność pozyskiwania wiadomości z różnych źródeł i dokonywania ich analizy.

 


PROPOZYCJE PROJEKTÓW UCZNIOWSKICH

Propozycje projektów uczniowskich dotyczących sytuacji uchodźców na świecie z publikacji „Edukacja globalna na zajęciach wiedzy o społeczeństwie”

 

Jeśli zastanawiasz się nad przeprowadzeniem zajęć na temat migracji i uchodźców w swojej szkole, ale masz pytania lub wątpliwości, napisz do nas na adres migracje@ceo.org.pl. Jeśli przeprowadziłaś/łeś już w swojej szkole takie zajęcia i chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami z innymi lub w inny sposób wesprzeć nasze działanie w tym obszarze, również napisz do nas.