Warsztaty wprowadzające do kursu "Ścieżki do Celów"

Warsztaty wprowadzające do kursu „Ścieżki do celów”

28 września i 4 października spotkałyśmy się w siedzibie fundacji Jeden Muranów w Warszawie i Regionalnego Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych w Gdańsku z 27 nauczycielkami biorącymi udział w programie „Świat z klasą. Ścieżki do celów” na warsztacie wprowadzającym do kursu internetowego.

Celami warsztatu było:

  • Zapoznanie z zagadnieniami edukacji globalnej i zasadami prezentowania informacji o globalnym Południu;
  • Przybliżenie założeń Celów Zrównoważonego Rozwoju i edukacji globalnej;
  • Wzmocnienie uczestniczek w ich planach prowadzenia projektów młodzieżowych z edukacji globalnej.

Warsztaty rozpoczęliśmy od zapoznania się i wymiany doświadczeń.

Następnie krótko została przedstawiona definicja edukacji globalnej i przeszliśmy do pierwszego ćwiczenia – próby odpowiedzi na pytanie: „Kto jest odpowiedzialny za poprawę sytuacji na świecie?”. Pojawiły się odpowiedzi takie jak: rządy, organizacje pozarządowe, szkoły, media. Odpowiedzi wśród grup były zróżnicowane. Po krótkiej dyskusji doszłyśmy do wniosku, iż każdy z nas ma powiązania z wymienionymi instytucjami: wybieramy władze, jesteśmy nauczycielami i edukatorami, należymy do organizacji pozarządowych. Wobec tego każdy z nas jest odpowiedzialny i może mieć wpływ na poprawę sytuacji na świecie.

W kolejnym zadaniu uczestniczki zmierzyły się z dopasowaniem zdjęć do zagadnień edukacji globalnej, a następnie dopasowaniem do nich celów zrównoważonego rozwoju. Przy okazji tej aktywności doszłyśmy do wniosku, iż nie istnieją wyraźne granice między poszczególnymi zagadnieniami edukacji globalnej i Celami Zrównoważonego Rozwoju, wszystkie one wzajemnie na siebie wpływają, tworząc globalne współzależności. Rozmawiałyśmy również o tym, jak niektóre terminy kojarzą nam się jednoznacznie z konkretnymi obrazami. Słowo „konsumpcja”, przywołuje na myśl białych przedstawicieli Globalnej Północy, mimo iż problem nadmiernej konsumpcji występuje również w Afryce. To przypomniało nam, że każdy z nas posługuje się pewnymi stereotypami w patrzeniu na świat, dlatego tak ważne jest to, żeby je przełamywać, pokazując odpowiednie obrazy.

Tym sposobem przeszłyśmy do „Kodeksu informowania o krajach Południa” i stworzyłyśmy własny zbiór zasad według których powinno się dobierać zdjęcia, które prezentują rzeczywistość globalnego Południa. Według naszych ustaleń zdjęcia powinny być aktualne ze względu na szybko rozwijający się świat krajów Globalnego Południa. Musimy pamiętać o tym, aby przedstawiane osoby wyraziły zgodę na zrobienie i dalsze udostępnienie zdjęcia oraz by godnie ich zaprezentować. Ważne jest również zwrócenie uwagi na temat zdjęcia. Jak dużą część danego kraju przedstawia dane zdjęcie? Czy jest to typowy krajobraz dla danego obszaru? Jeśli nie, warto pokusić się o komentarz pod zdjęciem wyjaśniający realia, w których zdjęcie zostało wykonane. Poprzez ćwiczenie, w którym mogłyśmy zobaczyć po dwa skrajnie różne zdjęcia wykonane w tych samych miastach (w Warszawie i Nairobi), na własnej skórze mogłyśmy się przekonać, że w zależności od miejsca, któremu zrobimy zdjęcie, możemy wykreować dwa bardzo różne obrazy danego kraju.

Ostatnim zadaniem przed przerwą obiadową było tropienie globalnych współzależności w trzech obszarach indywidualnego wpływu w myśl zasady „myślę globalnie, działam lokalnie”: „ograniczam jedzenie mięsa”, „kupuję odpowiedzialnie”, „świadomie uczestniczę w życiu społecznym”. Okazało się, iż nasze indywidualne, codzienne wybory wpływają na wiele kwestii o wymiarze globalnym, dzięki czemu poprzez drobne zmiany w naszych nawykach możemy z każdym dniem kreować coraz lepszy świat.

Podczas zasłużonej przerwy obiadowej w ramach dobrych praktyk zjedliśmy drewnianymi sztućcami wegański obiad w opakowaniach z trzciny cukrowej.

 

Pierwszym zadaniem w bloku popołudniowym była ocena zrealizowanych w poprzednich edycjach projektów młodzieżowych. Oceniałyśmy je według sześciu kryteriów:

  • Dobre działanie odnosi się do współzależności globalnych i uwzględnia ich kontekst lokalny;
  • Dobre działanie kształtuje postawy;
  • Dobre działanie jest zgodne z Kodeksem informowania o krajach Południa;
  • Dobre działanie należy do uczniów i uczennic;
  • Dobre działanie jest realizowane przez szeroką grupę;
  • Dobre działanie odpowiada na zdefiniowane wcześniej cele i realne potrzeby danej społeczności.

W mniejszych grupach rozważyłyśmy mocne i słabe strony projektów i przedstawiłyśmy nasze refleksje na forum grupy.

Na koniec odbyła się burza pomysłów na temat wyzwań w realizacji edukacji globalnej w szkole. Postarałyśmy się odpowiedzieć na cztery pytania. Zastawiałyśmy się nad tym, jak mówić o zrównoważonym rozwoju na poszczególnych zajęciach przedmiotowych. Udało nam się wygenerować pomysły podejmowania tego tematu dla nauczycieli i nauczycielek wszystkich przedmiotów. Kolejnym pytaniem było to, jak zachęcać młodzież do działań na rzecz Celów Zrównoważonego Rozwoju. Z naszych dyskusji wynikło, iż należy przede wszystkim uświadomić ich wpływ na świat, dawać przykład swoją postawą i stworzyć pole do działania. Próba odpowiedzi na pytanie „jak sobie razić, gdy nie znam odpowiedzi na pytanie o globalną współzależność?” doprowadziła nas do ciekawych refleksji. Za jedną z najważniejszych odpowiedzi na to pytanie zostało uznane rozwiązane „iść za wskazanymi przez uczniów tropami – świat się zmienia, nie tylko odtwarzamy, ale i wzbogacamy się w wiedzę”. Oprócz tego padły również pomysły takie jak: skorzystać z materiałów CEO, wywołać dyskusję, doszkolić się i wrócić z odpowiedzią później. Ostatnim wyzwaniem nad którym się pochyliłyśmy, było pytanie „jak uczyć młodzież krytycznego myślenia”. Możemy skorzystać z gotowych narzędzi, jakimi są metoda kapeluszy De Bono i trzech pokoi Disneya. Warto również prowokować dyskusje, zadając pytania do danego problemu i pokazywać błędy wynikające z uogólnień.

Przed podsumowaniem warsztatów każda z uczestniczek przeczytała cytaty o edukacji Paulo Freire’a – przedstawiciela pedagogiki wyzwolenia, i wybrała ten, który był jej najbliższy.

A my końcyzmy jednym z nich:

„Nie istniejemy dla samego istnienia.  Jesteśmy  powiązani z otaczającym nas światem.  Musimy dostrzegać innych  ludzi, bo  przez  ich obecność definiujemy samych  siebie.  Nasza samoświadomość sprawia nie tylko, że umiemy określić,  kim jesteśmy i  skupić się na  sobie, ale także pozwala na dokonywanie ocen, podejmowanie decyzji, dawanie z siebie, wprowadzanie zmian i  dążenie do spełniania marzeń.  Mając pełną świadomość naszej obecności na świecie,  nie możemy uciekać przed  odpowiedzialnością i świadomym wpływaniem na niego.”

 

Projekt "Ścieżki do Celów" jest współfinansowany ze środków polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP