Afryka w reklamie

1. Temat zajęć: Afryka w reklamie

2. Pytanie kluczowe: Jak reklamy przedstawiają Afrykę?

3. Cele: Uczeń, uczennica:

• jest świadomy/świadoma, że reklamy wykorzystują uproszczony wizerunek Afryki,
• ocenia wpływ reklam na wzmacnianie lub obalanie stereotypów,
• podaje przykłady innych stereotypów wykorzystywanych w reklamach.

4. NaCoBeZu

• wyjaśnisz jakie dwa obrazy Afryki pokazują prezentowane reklamy płatności mobilnych,
• zajmiesz i uzasadnisz swoje stanowisko w dyskusji na temat reklamy płatności mobilnych PKO BP.

5. Czas: 45 minut

6. Metody i formy pracy

• praca w grupie
• analiza obrazu
• dyskusja moderowana
• miniwykład

7. Pomoce dydaktyczne, potrzebna infrastruktura:

komputer z podłączeniem do internetu (najlepiej 2 komputery)
rzutnik
tablica

8. Szczegółowy przebieg zajęć

1. Poproś uczennice i uczniów o zapisanie na kartkach (tylko dla siebie) pięć słów, które przychodzą im do głowy, kiedy myślą o Afryce. Powiedz, że w dalszej części lekcji wrócicie do tych zapisów >> 3 minuty

2. Podziel klasę na dwie (lub cztery grupy). Każdej z grup przekaż komputer i poproś o zapoznanie się z jedną z reklam. Poproś ich o wypisanie w grupie wszystkich obrazów, które widzą w reklamie oraz ich wyobrażeń o życiu w Afryce, które kojarzą im się z nimi. Jeśli grupa nie znają języka angielskiego możesz przekazać im również tłumaczenie reklamy anglojęzycznej zawarte w załączniku nr 1 (choć nie jest to konieczne). >> 5 minut

3. Kiedy grupy zakończą pracę poproś uczniów i uczennice (nadal w tych samych grupach) o wspólne wybranie 5 słów, które po obejrzeniu przychodzą im do głowy jako opisujące Afrykę i zapisanie ich na tej samej kartce. >> 5 minut

4. Poproś przedstawicielkę lub przedstawiciela każdej z grup o zapisanie na tablicy 5 słów, które wybrali.

a. Wytłumacz, że zapisane 5 słów to pewne stereotypy na temat Afryki, które nabywamy, gdy stykamy się z pewnymi informacjami na temat tego kontynentu.

b. Możesz jednocześnie wprowadzić definicję stereotypu jako uogólnionego / uproszczonego wizerunku grupy lub miejsca. Wyjaśnij, że wszyscy posługujemy się stereotypami, ponieważ ułatwiają nam codzienne funkcjonowanie, zwróć tez uwagę, że mylenie stereotypu z prawdą może mieć szereg negatywnych konsekwencji (podaj przykłady).

c. Zapytaj uczennice i uczniów z pierwszej grupy, jakie obrazy mogła zawierać reklama oglądana przez drugą grupę, jeśli wywołała zapisane na tablicy skojarzenia.

d. Poproś drugą grupę o skomentowanie odpowiedzi swoich koleżanek i kolegów. Następnie zadaj odwrotne pytania drugiej grupie. >> 7 minut

5. Wspólnie obejrzyjcie obie reklamy. Zapytaj uczennice i uczniów, czy spotkali się wcześniej z podobnymi wizerunkami państw afrykańskich (w mediach elektronicznych, w internecie, w literaturze, w prasie drukowanej, w telewizji). Jakie to były obrazy, do których z dwóch reklam było im bliżej. >> 5 minut

6. Poproś teraz uczennice i uczniów o powrót do kartek ze skojarzeniami ze słowem Afryka, które zapisali na początku lekcji. Poproś kilka chętnych osób o odczytanie swoich skojarzeń. Zapytaj, której grupie skojarzeń z tablicy są one bliższe i dlaczego tak jest. >> 5 minut

7. Wprowadź uczniów w dyskusję dotyczącą polskiej reklamy, którą oglądali. Reklama została skrytykowana m.in. przez Fundację Afryka Inaczej za utrwalanie stereotypów o Afryce i ignorancję, ponieważ to w Afryce (głównie w Kenii) działa system płatności mobilnych (zwany M-PESA), który jest bardziej zaawansowany niż usługa promowana przez PKO BP. Na rzutniku wyświetl cytaty ze stanowiska Fundacji Afryka Inaczej i PKO BP (Załącznik nr 2). Poproś o zastanowienie się nad tymi argumentami. >> 3 minuty

8. Po przeciwnych stronach klasy zawieś kartki, na których zapisane będą poniższe stwierdzenia. Poproś wszystkich aby wstali i zajęli miejsce w klasie w zależności od tego, w jakim stopniu się z nimi zgadzają. Im bliżej ściany z danym stwierdzeniem tym bardziej wydaje im się ono słuszne. Po ich odczytaniu poproś kilka osób (z obu stron sali) o uzasadnienie swoich odpowiedzi i zachęć do dyskusji. W czasie jej trwania uczniowie i uczennice mogą zmieniać miejsce (zależnie od zmiany swoich poglądów) >> 12 minut a. Reklama PKO BP jest śmieszną i nieszkodliwą autoironią. b. Emisja reklamy PKO BP powinna zostać zakazana przez Radę Etyki Reklamy, ponieważ wzmacnia negatywny stereotyp Afryki i jest nieprawdziwa.

9. W ramach pracy domowej poproś uczennice i uczniów o odnalezienie w reklamach innych stereotypów konkretnych grup lub miejsc.

9. Materiały pomocnicze

Nagrania dwóch reklam dostępne w kanale YouTube:

www.youtube.com/watch?v=XntOcdYf8NM

www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=nEZ30K5dBWU

Załącznik nr 1 – tłumaczenie anglojęzycznej reklamy

Załącznik nr 2 – cytaty ze stanowisk Fundacji Afryka Inaczej i PKO BP w sprawie omawianej reklamy

Załącznik nr 1:

Napis na ekranie telefonu mężczyzny: Wyślij pieniądze

Napis na ekranie telefonu kobiety: Otrzymałeś przelew o wysokości 1000 szylingów kenijskich

Narrator: Teraz możesz przesyłać pieniądze szybko i bezpiecznie używając nowej usługi M-PESA firmy Safari.com. Narrator: To nowa wiarygodna forma wysyłania i otrzymywania pieniędzy za pośrednictwem telefonu komórkowego. Już dzisiaj odwiedź najbliższego agenta M-PESA. Należy zapoznać się z warunkami umowy.

Załącznik nr 2:

Stanowisko PKO BP

(…) Wiedza o zaawansowaniu technologicznym takich krajów jak Kenia była powszechna wśród osób pracujących w projekcie. Osadzenie w tym kontekście reklamy nowinki technologicznej w Polsce, z której PKO chce dopiero uczynić nowy standard rynkowy, świadczy naszym zdaniem o poczuciu autoironii i dystansu jej twórców wobec siebie. (…)
Całość dostępna tutaj: www.facebook.com/Afryka.Inaczej/posts/10151370428886932

Stanowisko Fundacji Afryka Inaczej

(…) Na dzień dobry padają słowa -„5 deko termitów” - typowe dla bambomentalu. Sugeruje, że miejscowi (każdy jest tubylcem u siebie) jedzą termity, zamiast wieprzowiny. (…) Ostatni komentarz o końcu cywilizacji (gdzie jej początek, skoro człowiek pochodzi z Afryki?) jest absolutnie nie na miejscu. Obraz może być zabawny, dać do myślenia albo poruszać. Zależy co sprzedajemy. Ale nie można handlować stereotypami. (…)
Całość dostępna tutaj: afryka.org/afryka/pko-na-krancach-stereotypow,news/

Załączone dokumenty: 
  1. 1. Reklama scenariusz.pdf (57KB)