PROJEKTY MŁODZIEŻOWE: Kluby Dobrej Rozmowy

Kluby Dobrej Rozmowy to formuła, do której zachęcamy przede wszystkim w rozmawianiu o tematyce migracyjnej i uchodźczej, ale użyteczna w podejmowaniu również innych tematów - trudnych, bo kontrowersyjnych.


 

KLUB DOBREJ ROZMOWY O KSIĄŻCE, FILMIE CZY SZTUCE

Dyskusyjne kluby filmowe czy książkowe to znana i ceniona forma spędzania czasu w gronie osób, których łączą wspólne zainteresowania. Inspiracją do podjęcia globalnego zagadnienia może być przeczytana przed spotkaniem książka lub obejrzany – wspólnie na spotkaniu lub przed nim – film, a może wyjście na wystawę?

Historie opowiedziane za pomocą sztuki pozwalają spotkać się z  konkretnym CZŁOWIEKIEM i jego perspektywą. Dzieła kultury – literatura czy film, sztuki plastyczne – dają nam często wstęp do świata, którego inaczej nie moglibyśmy tak głęboko odczuć i poznać.

 

Jak przygotować się do spotkania?

1. Dowiedzcie się więcej na temat autora/autorki, reżysera/reżyserki. Kim jest? Skąd pochodzi? Czy i w jaki sposób doświadczenia życiowe tej osoby wpłynęły na tematykę poruszaną przez nią w jej twórczości? Poszukajcie wywiadów, wypowiedzi dla prasy, komentarzy odnośnie jej pracy i twórczości.

2. Poznajcie szerszy kontekst poznawanej historii czy opowieści. Jeśli dzieło dotyczy np. losów uchodźczyni z Czeczenii, dowiedzcie się więcej na temat samej Czeczenii, konfliktu zbrojnego w tym rejonie świata, bieżącej sytuacji społeczno-politycznej. Pozwoli wam to zweryfikować aktualność poruszanych kwestii.

3. Zastanówcie się, co czują bohaterowie i bohaterki omawianego dzieła. Co czują osoby z doświadczeniem migracyjnym? Starajcie się głębiej poznać ich historię, wychwycić wyzwania, z jakimi się mierzą, i sposoby radzenia sobie z nimi.

4. Starajcie się docierać do wiarygodnych źródeł informacji, weryfikować je, sprawdzając w kilku miejscach. Warto sięgać po dane i raporty niezależnych instytucji badawczych, organizacji pozarządowych, międzyrządowych i międzynarodowych, a także statystyki urzędowe – na poziomie krajowym, europejskim i globalnym.

5. Podczas samego spotkania przeznaczcie czas zarówno na podzielenie się ogólnymi wrażeniami i emocjami związanymi z przeczytaną książką, obejrzanym filmem czy wystawą, jak również na omówienie wybranych wątków tematycznych lub zagadnień, które uznacie za szczególnie ważne. Możecie wypisać sobie te tematy na tablicy lub na dużych kartkach papieru i omawiać wspólnie na forum lub łącząc się w mniejsze podgrupy tematyczne.

UWAGA! Pamiętajcie, by zwrócić szczególną uwagę na to, z jakiej perspektywy pokazana jest dana opowieść – kto jest narratorem, a kto bohaterem? Czy osoby z doświadczeniem migracyjnym lub uchodźczym mówią same o sobie? Czy to ich perspektywa, czy osoby z zewnątrz? Czy dana sytuacja pokazana jest z różnych stron i pozwala zrozumieć szerszy kontekst?

6. Na zakończenie spotkania postarajcie się zebrać najważniejsze wnioski i zapisać je w dowolnej formie – plakatu, notatki, posta na Facebooku. Dzięki temu łatwiej będzie wam myśleć o kolejnych spotkaniach i kontynuować rozpoczęte tematy rozmów.

 

KLUB DOBREJ ROZMOWY Z CIEKAWYM CZŁOWIEKIEM

Zastanawialiście się nad stworzeniem przestrzeni, w której każdy może podważyć własne uprzedzenia i krytycznie przyjrzeć się temu, w jaki sposób myśli o innych? Macie wiele pytań na temat tego, jak to jest być uchodźcą, czyli osobą, która z powodu prześladowania opuściła kraj swojego pochodzenia? Jesteście ciekawi, jak wyglądają procedury przyjmowania uchodźców do Polski, a może chcielibyście porozmawiać z kimś, kto długo mieszkał i pracował zagranicą?

 

1. Zaproście osobę, która podzieli się z wami swoim doświadczeniem migracyjnym. Na takie spotkanie możecie zaprosić np. kogoś ze środowiska szkolnego. Na pewno w waszej szkole jest ktoś, kto długo mieszkał za granicą, ma jedno z rodziców obcokrajowca, lub ktoś, kto na stałe przyjechał do Polski z innego kraju. Możecie też spróbować zaprosić osobę pracującą w organizacji pozarządowej lub zaangażowaną w nieformalną inicjatywę na rzecz migrantów. Wybór gościa zależy od tego, o czym chcecie rozmawiać, i czyją perspektywę poznać.

2. Ustalcie cel spotkania i skonsultujcie go z zaproszoną osobą. Każda z zaproszonych przez was osób będzie miała okazję podzielić się swoimi doświadczeniami, a wy, jako uczestnicy i uczestniczki spotkania, będziecie mieli okazję zadawać pytania. Oczywiście to od was zależy, czy informacje, które usłyszycie od gościa, wpłyną na sposób waszego myślenia. Ważne jest to, że macie szansę dowiedzieć się czegoś od konkretnej osoby, zadać jej pytania i poznać inny punkt widzenia.

3. O czym rozmawiać? Czego chcecie się dowiedzieć? Kiedy zdecydowaliście już, z kim będziecie rozmawiać, wypiszcie (każdy indywidualnie) na kartkach samoprzylepnych wszystkie możliwe pytania, które chcielibyście zadać zaproszonej osobie. Następnie z waszego banku pytań wybierzcie te, które wszystkim wam wydają się najważniejsze.

 

Przykładowe pytania:

  • Jakie są przyczyny migracji ludzi z kraju Pana/Pani pochodzenia?
  • Dlaczego zdecydował się Pan/zdecydowała się Pani wyjechać?
  • Jaka jest obecnie sytuacja społeczno-polityczna w kraju, z którego Pan/Pani pochodzi?
  • W jaki sposób znalazł się Pan/znalazła się Pani w Polsce?
  • Co było najtrudniejsze/najłatwiejsze w adaptacji do życia w Polsce?
  • Jak się teraz Pan/Pani czuje w Polsce?
  • Jakie były Pana/Pani doświadczenia związane z nauką, pracą w Polsce?

4. Ustalcie czas i miejsce spotkania. Ze względu na charakter rozmowy najlepiej zorganizować spotkanie w jakimś spokojnym miejscu, np. w szkole po zakończeniu wszystkich zajęć. Pomoże to skrócić dystans między wami i prowadzić rozmowę w skupieniu. Umówcie się na konkretną godzinę i przed spotkaniem nie zapomnijcie ustalić z gościem, jak długo ma ono trwać. Od was zależy, czy zdecydujecie się zaprosić na spotkanie z gościem również inne osoby, niezwiązane z waszym Klubem dobrej rozmowy. Może kolegów i koleżanki z innych klas? A może myślicie o zaproszeniu mieszkańców i mieszkanek waszej miejscowości? Zdecydujcie sami.

 

KLUB DOBREJ ROZMOWY O PRASIE I MEDIACH

Jeśli interesują was bieżące wydarzenia społeczno-polityczne, to, co dzieje się zarówno w Polsce, ale i na świecie, zapewne sięgacie do różnych gazet, oglądacie programy telewizyjne czy śledzicie informacje, jakie pojawiają się w mediach społecznościowych. Nawet jeśli zdarza się to wam od czasu do czasu – gdy akurat jest włączony program informacyjny w telewizji lub podczytujecie jakiś tygodnik opiniotwórczy znaleziony w domu lub w poczekalni u dentysty, pewnie zastanawiacie się, czy przedstawiane informacje są wiarygodne; czy można zaufać temu, co czytacie lub oglądacie. To zupełnie zrozumiałe wątpliwości, a odpowiedzią na nie jest krytyczna analiza danego materiału. Na czym to polega? Przede wszystkim na zadaniu sobie pytań dotyczących tego materiału i próbie znalezienia na nie odpowiedzi:

 

1. Autorstwo: Kto jest autorem lub autorką danego materiału?

2. Emocje vs. dane: W jakim stopniu materiał jest emocjonalny, a w jakim stopniu odwołuje się do faktów i danych? Jakim językiem posługuje się autor lub autorka? Czy poprzez język, jakiego używa, jesteśmy w stanie zidentyfikować jego lub jej nastawienie do danej sprawy?

3. Cel: Jaki jest cel danego materiału? Czy ma zaprezentować fakty, przekonać do czegoś odbiorców i odbiorczynie, czy zachęcić do jakiegoś działania? Czy dany cel pozwala sądzić, że dany materiał jest w związku z tym wiarygodny?

4. Doświadczenie: Czy autor/autorka wypowiada się, bazując na własnych doświadczeniach czy na zasłyszanych opiniach? Z jakiego punktu widzenia przedstawiona jest dana sytuacja lub osoba? Czy są przedstawione różne perspektywy czy dominuje jedna?

5. Źródła: Z jakich źródeł korzysta lub na jakie źródła powołuje się autor/ autorka? Jakie elementy świadczą o wiarygodności danego źródła?

6. Obrazy: Jakie materiały wizualne zostały wykorzystane do zaprezentowania danego zagadnienia? Co przedstawia dany materiał i w jaki sposób jest opisany (i czy jest opisany)? W jaki sposób zaprezentowane jest dane zagadnienie lub jak przedstawiono osoby?


 

KLUB DOBREJ ROZMOWY – WYCIECZKA ZWIĄZANA Z TEMATYKĄ MIGRACYJNĄ

Aby poznawać inne perspektywy i dowiedzieć się więcej o migracji i uchodźstwie, warto „wyjść w teren”. Przypomnijcie sobie wasze pierwsze spotkanie w Klubie i to, jakie zagadnienia były dla was ciekawe. Może znajdzie się wśród nich coś, czego warto doświadczyć, np. odwiedzenie muzeum, domu kultury, wystawy? Może wizyta w organizacji, która wspiera migrantów czy w ośrodku dla uchodźców byłaby dla Was atrakcyjna?

Takie wyjście poza szkołę daje możliwość ciekawych obserwacji i doświadczeń, ale także spotkania z ludźmi i ich historiami. Zachęcamy was do podejmowania takich działań i odwiedzania miejsc, w których możecie być aktywnymi obserwatorami (tzw. obserwacja uczestnicząca), np. w trakcie lekcji języka polskiego dla cudzoziemców, modlitwy w meczecie, załatwiania spraw prawnych przez migrantów z pomocą wolontariusza itd.

Definicja obserwacji uczestniczącej mówi, że „polega ona na wejściu badacza w określone środowisko społeczne i obserwowaniu danej zbiorowości od wewnątrz, tj. jako jeden z jej członków, uczestniczący wraz z nią w codziennym życiu. Zaletą takiej metody jest przyjęcie punktu widzenia badanej społeczności i „zasmakowanie” w życiu i kulturze jej członków.

Badacz może od razu robić notatki lub w inny sposób zapisywać swoje obserwacje (fotografia, film, nagrania audio). W waszym przypadku może to być choćby mała próba „przeniknięcia” do danego środowiska. Warto na pewno spróbować choć przez chwilę poczuć się „innym”.

 


Publikacja "Przewodnik dla młodzieży. Klub dobrej rozmowy" CEO Przewodnik ten jest adresowany do młodzieży w wieku 11-18 lat oraz nauczycieli i nauczycielek różnych etapów edukacyjnych. Zapraszamy w nim do zakładania w szkołach klubów dobrej rozmowy o uchodźcach i współczesnych migracjach. Mogą to być prowadzone na podobnych zasadach jak szkolne koła zainteresowań, choć ostateczna formuła powinna odpowiadać młodzieży. Materiał ten ma pomóc młodzieży krok po kroku zorganizować klub dobrej rozmowy, a także podsunąć proponowane tematy do dyskusji oraz wesprzeć w planowaniu przebiegu spotkań.https://migracje.ceo.org.pl/sites/migracje.ceo.org.pl/files/ceo_przewodnik_dla_uczniow_www.pdf